Travma sonrası stres bozukluğu nedir sorusuna yaşanan travma ardından ortaya çıkan korku ve kaygı durumudur şeklinde yanıt verilebilir. Bu durum, bireyi aşırı korkutan ve çaresiz bırakan olaylardan sonra yaşanır. Deprem, sel gibi doğal afetler, fiziksel ve cinsel saldırı travma sonrası stres bozukluğuna neden olan önemli faktörlerdir. Genellikle ilaç tedavileri ve psikoterapi yöntemleriyle tedavi edilen bu rahatsızlık için profesyonel destek gerekir.
İçindekiler;
Travma Sonrası Stres Bozukluğu Nedir?
Travma sonrası stres bozukluğu nedir sorusuna kısaca ruhsal bir rahatsızlık olduğunu belirtmek mümkündür. Beklenmedik anda meydana gelen sarsıcı olaylar, bireyde travma bırakır ve sonrasında bazı etkileri kalır. Farklı belirtilerle ortaya çıkan etkiler kişiden kişiye değişiklik gösterebilir.
Travma sonrası stres bozukluğunu dört farklı süreçte incelemek mümkündür. Bunlar; yeniden yaşamak, kaçınma, artan uyarılma, olumsuz bilişler ve ruh hali şeklinde sıralanır. Yeniden yaşama sürecinde, travma sonrası birey tekrardan anı olayı deneyimlediğini hisseder. Bireyler bu durumda, olumsuz olayı yaşarlarken kendilerini yargılama eğilimindedirler.
Kaçınma süreci, travmayı hatırlamaktan kaçma ve olayı anımsatacak ortamlardan uzak olma durumudur. Olumsuz anı yeniden hatırlamak istemeyen birey, konu hakkında konuşmaz ve genellikle içe kapanma eğilimindedir. Hissedilen travma etkilerinin aşırı derecede belirmesi ise artan uyarılma sürecinde görülür. Bu süreçte sinirlenme ve öfke nöbetleri ortaya çıkar. Olumsuz bilişler ve ruh halinde ise bireyin kendini sürekli suçlaması ve travma anını yeniden yaşaması kaçınılmazdır.
Şu an +36 Kişi Terapi Görüyor
Sana Özel Teknikler İle Geliştirilmiş Terapi
İmkanı Seni Bekliyor
Travma Sonrası Stres Bozukluğu Belirtileri
Travma sonrası stres bozukluğu belirtileri bazı olumsuz duyguların ortaya çıkmasıyla kendini gösterir. Semptomlar, kişiden kişiye değişebileceği gibi süreleri de farklı olabilir. Travma sonrası stres bozukluğu belirtileri ruhsal olarak şu şekilde görülür:
- Depresyon
- Unutkanlık, dikkat ve konsantrasyon eksikliği
- Uyku problemleri
- Korku ve huzursuz hissetme
- Konfüzyon (kafa karışıklığı)
- Kendini bir ortamdan soyutlama
- Sürekli endişe hissetme ve huzursuzluk
- Uyku problemleri
- Algılama sorunları
Yukarıdaki belirtilerin yanı sıra bazı fiziksel semptomlar da ortaya çıkabilir. Bu durumda bireyde yorgunluk, bitkinlik ve aktivite yetersizliği görülebilir. Bununla birlikte sık sık tartışmaya girme ve iletişim problemleri de yaşanabilir. Öfke kontrolsüzlüğüne bağlı şiddet eğilimi, aile ve sosyal çevreden uzaklaşma görülebilir. Ayrıca travma ile mizah yollu başa çıkma anlayışı ortaya çıkması da muhtemeldir.
Travma Sonrası Stres Bozukluğu Nasıl Geçer?
Travma ve stres bozukluğu bireyin yaşam tarzında yaptığı bazı değişikliklerle geçebilir. Bunun için öncelikle güvenilir aile, arkadaş ve yakın çevreden destek alması gerekir. Stresini ve genel ruh halini iyileştirmesi için hobilerine vakit ayırması, egzersiz yapması ve kişisel gelişimine devam etmesi de önemlidir. Meditasyon ve nefes egzersizleri kişinin daha rahat hissetmesini sağlayan aktiviteler arasında yer alır.
Travma Sonrası Stres Bozukluğu Tedavisi
Travma sonrası stres bozukluğu nedir ve tedavisi nasıl yapılır soruları belirli yanıtları kapsar. Yaşanan etkilerin düzeyine göre ilaç veya psikolojik tedaviler uygulanır. Travma sonrası stres bozukluğu, psikoterapi yöntemleriyle sağlıklı bir şekilde yönetilir. Bilişsel Davranışçı Terapi, ilk kullanılan tekniklerden olup bireyin düşünce ve davranışlarını yeniden yapılandırmaya odaklanır.
Uzun süreli maruz bırakma terapisinde, bireyin yeniden travma anını yaşaması ve kaygıları ile yüzleşmesi sağlanır. Bu süreçte korku ve endişe gibi olumsuz duygularından uzaklaşması hedeflenir. İlaç tedavisi de bu rahatsızlıkta en çok kullanılan diğer bir yöntemdir. Kişilerde stresi azaltmak için antidepresan ilaçlara başvurmak mümkündür. İlaç tedavisinin amacı uyku sorunlarını, kabusları ve ruhsal çöküntü gibi olumsuz durumları düzeltmektir.
Sık Sorulan Sorular
Travma sonrası stres bozukluğu kimlerde görülür?
Travma sonrası stres bozukluğu, yaşanılan travmanın düzeyi ve önemine göre birçok kişide görülebilir. Özellikle ileri veya çocuk yaşta travma yaşamak ve daha önce benzer olayı yaşamak bu rahatsızlığı tetikleyebilir. Travma sonrası stres bozukluğu mevcut bir psikiyatri rahatsızlığı olan, aile ve sosyal çevreden destek alamayan kişiler için risk faktörüdür.
Travma sonrası stres bozukluğu nasıl teşhis edilir?
Travma sonrası stres bozukluğunun 4 haftaya kadar sürmesi normal kabul edilir. Ancak bu süre uzadığında sağlıklı bir şekilde yönetilmesi için psikolojik destek alınmalıdır. Kısa süreli durumda yaşanan belirtiler kendiliğinden geçer. Semptomların 1 aydan fazla sürmesi halinde uzman psikoloğa danışmak gerekir. Görüşme ve değerlendirme tekniklerine göre travma sonrası stres bozukluğunun teşhisi yapılır.
